Thiệt thòi “kép”.

HOÀNG TUẤN

Tổng Giám đốc WHO Margaret Chan hi vọng Hội nghị ngày 23-9 duyệt y các biện pháp hữu hiệu để cải thiện vị thế của cộng đồng người khuyết tật, giúp họ hòa nhập tầng lớp, nâng cao cuộc sống và được thực hành đầy đủ những quyền cơ bản của con người, trong đó có quyền được khám chữa bệnh, quyền được học hành và làm việc. Ở các nước thu nhập thấp, phí y tế người khuyết tật phải trả cao hơn 50% so với người bình thường.

Người khuyết tật khó khăn gấp 2 lần người thường ngày trong việc tìm được viên chức y tế có thể đáp ứng các nhu cầu chăm nom sức khỏe, có nguy cơ bị phủ nhận các nhu cầu coi sóc sức khỏe cao gấp 3 lần người thường ngày. Một người khuyết tật dự Hội nghị quốc tế về quyền của người khuyết tật do LHQ tổ chức   Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 21-9 ban bố bản thưa giới thiệu bức tranh toàn cảnh về cộng đồng người khuyết tật trên thế giới, trong đó kêu gọi các thành viên LHQ nâng cao nghĩa vụ đối với những người kém may mắn này, giúp họ hòa nhập cuộc sống và thực hành đầy đủ các quyền cơ bản của con người.

Người khuyết tật bị phân biệt đối, thiếu sự trông nom y tế và các dịch vụ hồi phục chức năng, khó tiếp cận các công cụ tải, nhà ở, công nghệ thông báo và truyền thông. Tại các nước phát triển thuộc Tổ chức cộng tác kinh tế và phát triển (OECD), tỷ lệ người khuyết tật có việc làm chỉ đạt 44% so với tỷ lệ 75% của người thường nhật.

Một nghiên cứu chung và đánh giá tổng quan về hiện trạng người tàn tật trên thế giới do WHO và Ngân hàng thế giới (WB) tiến hành cũng cho thấy khoảng 20% trong tổng số người khuyết tật trên thế giới phải chịu những khó khăn nghiêm trọng trong cuộc sống hàng ngày.

Ngoại giả, không ít người khuyết tật bị phân biệt đối, bị tước đi những quyền cơ bản của con người, trong đó có 2 quyền quan trọng nhất là học hành và làm việc.

Trợ lý Tổng Thư ký LHQ về quyền con người Ivan Simonovic cho biết, có tới 80% số người tật nguyền trên thế giới đang ở độ tuổi lao động, và rất nhiều người trong số họ bị tước bỏ quyền được làm việc và quyền được học hỏi những kỹ năng lao động, và đây chính là một trong những lý do khiến người tàn tật gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống vật chất, tinh thần, và hòa nhập cộng đồng.

Trong khi đó, không ít người khuyết tật, trong đó có Giáo sư vật lý lừng danh người Anh Stephen Hawking - một người tật nguyền nhưng đã phấn đấu trở nên nhà khoa học hàng đầu, đã có những đóng góp hiệu quả cho sự phát triển trên thế giới.

Bản vắng nhằm chuẩn bị cho Đại hội đồng LHQ khóa 68 tổ chức Hội nghị cấp cao về người khuyết tật vào bữa nay 23-9. Vì thế, người khuyết tật thường có trình độ giáo dục thấp, sức khỏe yếu, ít có các dịp kinh tế và tỷ lệ nghèo khổ rất cao.

Rất ít nước trên thế giới có các cơ chế hạp để tương trợ của người khuyết tật. Giáo sư Hawking kêu gọi cộng đồng thế giới thực hành nghĩa vụ phá bỏ mọi trở ngại đối với sự tham gia của người tật nguyền vào đời sống xã hội, đầu tư cả về tài chính và kỹ năng để người tật nguyền phát huy tài năng.

Theo WHO, hiện trên thế giới có hơn 1 tỷ người khuyết tật, chiếm 1/7 dân số toàn cầu song rất nhiều trong số đó không được săn sóc y tế thường xuyên cũng như thường được tiếp cận với các dịch vụ công cộng khác.