Tuy nhiên, có một thị trường quan yếu mà O’Rourke và Williamson đã bỏ qua: thị trường bạc
Một số nhà sử học cho rằng khuynh hướng biến động nói trên của thị trường bạc chỉ là một ví dụ của "toàn cầu hóa". Tuy nhiên, vì sao thời điểm lại quan yếu như vậy? Lập luận của Adam Smith Chắc hẳn bạn đã quen với quan niệm cho rằng các thị trường cũng như toàn bộ công dân trên toàn thế giới càng ngày càng trở thành gắn kết hơn qua thời gian.
Chung cuộc, người sinh sản vũ khí tập trung làm tên và cung tên, thợ mộc dựng nhà, thợ dệt may xống áo và tất đều có một chuyên môn. “Toàn cầu hóa” (Globalisation) đã trở thành từ được nhắc đến rất nhiều trong hai thập kỷ vừa qua. Mặc dù Adam Smith chưa bao giờ dùng thuật ngữ toàn cầu hóa, đây là tư tưởng chủ đạo trong cuốn Wealth of Nations.
Những người châu Mỹ - vốn giỏi săn bắn – đổi da động vật lấy “chăn, súng đạn và rượu mạnh” được làm ra ở “đất liền già” cách đó hàng nghìn dặm. Phải châu Âu không đột ngột tăng lượng bạc nhập cảng từ Trung Quốc và Ấn Độ trong thời kỳ này, lạm phát ở châu Âu đã cao hơn nhiều.
Toàn cầu hóa bị tiến công bởi những người vốn phê phán kinh tế thị trường tự do (như các nhà kinh tế học Joseph Stiglitz và Ha-Joon Chang). Khi làng mạc, thị trấn, các nước và các đất liền bắt đầu luận bàn hàng hóa, các thị trường càng trở thành gắn kết hơn.
Họ lo ngại rằng quá trình này cho phép các chủ doanh nghiệp chuyển hoạt động kinh doanh đến những nơi có giá cần lao rẻ hơn.
Hội nhập càng tăng lên trong thời kỳ đương đại đã được Mssrs O’Rourke và Williamson bộc lộ ở trên. Thiên hướng tăng giá chỉ chấm dứt vào khoảng năm 1650, khi giá bạc ở châu Âu giảm xuống mức thấp đến nỗi nhập khẩu bạc từ Mỹ không còn mang lại nhiều lợi nhuận.
Tuy thế, rõ ràng là toàn cầu hóa không phải là quá trình mới chỉ bắt đầu trong hai thập kỷ hoặc thậm chí là hai thế kỷ gần đây. Quan hệ thương nghiệp giữa Trung Quốc và châu Âu bắt đầu lớn mạnh từ thời kỳ Hy Lạp hóa (Hellenistic Age), với việc các thị trường toàn cầu ngày càng gắn kết bởi chi phí chuyển vận giảm xuống trong thế kỷ 16.
Một số cũng phải thừa nhận rằng lập luận trên cũng có lý. Quá trình mà Adam Smith biểu thị hoàn toàn giống với toàn cầu hóa, dù rằng ở quy mô địa lý hẹp hơn so với hiện tại. Thậm chí, liên hiệp quốc đã từng dự báo toàn cầu hóa sẽ có đủ sức mạnh để xóa sạch đói nghèo trong thế kỷ 21. Tuy nhiên, các nhà khoa học nghiên cứu về lịch sử kinh tế thế giới cho rằng liệu có phải toàn cầu hóa mang lại tác động tích cực nhiều hơn so với tiêu cực hay không là một câu hỏi rất phức tạp.
Khám phá ra “đất liền mới” cho phép chuyển dịch lao động giữa hai châu lục. Các nhà sử - kinh tế học như Tony Hopkins và Christopher Bayly cũng đã nhấn mạnh tầm quan yếu của việc đàm luận không chỉ hàng hóa mà còn là luận bàn ý tưởng và kiến thức.
Ngoại giả, cũng có thể dễ dàng nhận ra những chứng cớ cho thấy toàn cầu hóa sụt giảm mạnh kể từ khủng hoảng 2007. Một bộ phận ở các nhà nước phát triển cũng không tin vào sức mạnh của toàn cầu hóa.
Christopher Columbus đã tạo ra lạm phát? Sự kiện được các nhà sử học gọi là “cuộc cách mạng về giá” đã đổi thay hoàn ắt mặt của châu Âu.
Sự gia tăng đột ngột trong hoạt động trong luận bàn tri thức, thương nghiệp và vốn trên khắp thế giới với sự dẫn dắt của các cải tiến về công nghệ (từ internet cho đến tàu chở hàng) đã “ném khái niệm này lên sân khấu”
Năm 2007, Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) nhận rằng có thể chừng độ chênh lệch giàu nghèo đã tăng lên sau khi các nước đang phát triển khai triển công nghệ mới và đón nhận dòng vốn đầu tư nước ngoài. Phân công cần lao từ thời thượng cổ (giữa thợ săn và những người săn sóc gia súc) ngày một tăng lên khi các làng mạc và mạng lưới giao du mở mang thêm.
Một khảo sát được thực hành hồi tháng 4/2012 cho thấy chỉ 22% người Pháp nghĩ rằng toàn cầu hóa là điều tốt cho nước Pháp. Họ cho rằng toàn cầu hóa làm gia tăng (chứ không phải giúp giảm bớt) tình trạng bất bình đẳng. Cho dù bạn coi toàn cầu hóa là điều tốt đẹp hay xấu xa, đây vẫn là nguyên tố quan trọng trong lịch sử kinh tế của nhân loại! Thu Hương Theo Trí Thức Trẻ/Economist.
Đối với Adam Smith, ông đã nhận định đây là một trong những sự đổi thay lớn nhất của kinh tế thế giới: Việc phát hiện một loạt mỏ với trữ lượng lớn ở châu Mỹ trong thế kỷ 16 đã khiến giá trị của vàng và bạc ở châu Âu giảm xuống chỉ còn bằng 1/3 so với trước đó. Không phải lúc nào toàn cầu hóa cũng là quá trình chỉ có một chiều tăng lên.
Tuy nhiên, khoảng 150. Đó là cả một quá trình lịch sử trải dài hàng ngàn năm, từ thuở sơ khai với hoạt động hàng đổi hàng giữa những ngôi làng cho tới những kết nối dằng dịt giữa các quốc gia như ngày nay.
Vì chưng các đồng bạc châu Âu được neo vào giá bạc, bất kỳ biến động nào của mặt hàng này cũng sẽ ảnh hưởng lớn đến giá cả ở châu Âu. Câu trả lời phụ thuộc vào việc bạn cho rằng quá trình toàn cầu hóa được bắt đầu từ khi nào.
Ở Pháp, “toàn cầu hóa” và “phi địa phương hóa” đã trở nên những thuật ngữ được sử dụng trong chính sách thị trường tự do.
000 tấn bạc được Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha đổ vào Mexico và Bolivia khiến xu hướng đảo ngược. Trong 150 năm tiếp theo, giá tăng khoảng 6 – 7 lần. Trái lại, một số người không tán thành với quan điểm trên.
Trong nghiên cứu được ban bố năm 2002, các nhà kinh tế học Kevin O’Rourke và Jeffrey Williamson lập luận rằng toàn cầu hóa chỉ thực sự bắt đầu từ thế kỷ 19, khi phí tổn chuyển vận đột ngột sụt giảm, khiến giá hàng hóa ở châu Mỹ và châu Á bằng nhau.
Những biểu lộ về quá trình phát triển kinh tế của Adam đã vạch ra những quy luật hội nhập của các thị trường. Tốt hay xấu? Một số người cho rằng toàn cầu hóa là một điều tốt đẹp. Smith cũng đã đưa ra thí dụ khi nói về sự hội nhập giữa các châu lục: châu Âu và châu Mỹ. Thế giới cũng đã chứng kiến nhiều thời kỳ toàn cầu hóa sụt giảm, các thị trường tách rời như Thời kỳ tối tăm (Dark Ages) ở thế kỷ 17 hoặc các cuộc chiến tranh thế giới trong thế kỷ 20.
Sự kiện phát hiện ra châu Mỹ cũng như con đường tới châu Á qua mũi Hảo Vọng ảnh hưởng rất ít đến giá hàng hóa. Nhà nghiên cứu người Đức Andre Gunder Frank lập luận thậm chí toàn cầu hóa đã xuất hiện từ khi hoạt động thương mại và hội nhập thị trường bùng nổ giữa các nền văn minh trong thiên niên kỷ thứ 3 trước công nguyên. Theo nhà kinh tế học đã đoạt giải Nobel Amartya Sen, toàn cầu hóa “đã làm giàu cho thế giới cả về kinh tế cũng như về văn hóa”.
Trong khi đó, một số nhà sử học lại phản bác lại lập luận cho rằng sự kiện Christopher Columbus phát hiện ra châu Mỹ năm 1492 đã đẩy mạnh quá trình toàn cầu hóa.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét